• WhatsApp: 0(533)1597450

Redaktör Kimdir

Redaksiyon işlemini yapan kimseye redaktör denir. Yani “redaktör” -TDK’nin tanımlamasıyla- “yazılmış bir metin üzerinde gereken düzeltmeleri yaparak yazıyı yayıma hazır duruma getiren kimse”dir.[1]

Redaktörün belli yeterliliklere sahip olması gerekmektedir. Öncelikle redaktörün sözlüklerle arası iyidir. Bir kelimenin doğru yazılışından emin olmak için sözlüğe defalarca bakmaktan usanmaz. Bu sebeple -ne kadar yaygın olursa olsun- “doğru bilinen yanlışlar”a düşmez. İkinci olarak redaktör Türkçenin yazım kurallarına vâkıftır. Redaktör bu konuda da şüphelendiği durumlarda TDK’nin Yazım Kılavuzu’na bakmaya üşenmez. Günümüzde TDK’nin resmî internet sitesinde erişime açtığı sözlükler ve Yazım Kılavuzu bu konuda hem güncel hem de kolay ulaşılabilir bir hizmet sağlamaktadır. Üçüncü olarak redaktör iyi bir okur ve yazardır. Cümlenin yapısını iyi bilir. Bu sebeple de önüne gelen metindeki anlatım bozukluklarının ve cümle düşüklüklerinin hemen farkına varır ve müdahale eder. Dördüncü olarak redaktör metnin lafzi tutarlılığını kontrol edecek sistematik bir zihin yapısına sahiptir. Bu bağlamda hem metnin akışını bozan kısımların rötuşlanmasını hem de metindeki lafzi birliğin korunmasını sağlar.

Bunlar bütün redaktörler için olmazsa olmaz özelliklerdir. Bir “çeviri redaktörü”nün veya bir “akademik redaktör”ün sahip olması gereken özellikler ise daha fazladır. Nitekim bir çeviri redaktörü aynı zamanda bir çevirmendir veya bir çevirmen kadar ilgili dillere vâkıftır. Hem kaynak dili hem de hedef dili kendi dinamikleri içerisinde bilir. Tespit ettiği yanlış çevirileri ve uygun olmayan çeviri tercihlerini düzeltir.

Akademik redaktör ise hem metnin sunulacağı kurumun yazım kurallarına hâkim hem de akademik eser ortaya koymanın inceliklerine vâkıf olması gerekmektedir. Çünkü her alanın kendine has bir terminolojisi ve dili vardır.

Kurumumuzda çalışan redaktörlerin belki de en güzel özelliği çoğunlukla doktorasını yapmış olmalarıdır. Akademisyenlere hizmet veren bir kurum olmamız nedeniyle akademik kültüre sahip olmayan editör ya da redaktörlerin eserlerde kalıcı hasar bırakması işten bile değildir.

Görüldüğü gibi redaktör metne çok hayati dokunuşlarda bulunan önemli bir figürdür. Fakat redaktör, metnin yazarı olmadığının bilincindedir ve mümkün mertebe yazarın tercihlerini muhafaza etmeye ihtimam gösterir. Gerekmediği sürece metne müdahale etmez. Bu konuda redaktör ile yazarın irtibat hâlinde bulunması önem arz etmektedir.


[1] TDK, Türk Dil Kurumu, “Türk Dil Kurumu Sözlükleri (Güncel Türkçe Sözlük)”, “Redaktör”, Erişim 8 Mayıs 2022. https://sozluk.gov.tr

Hemen Sorun!
WhatsApp İletişim Hattı
Merhaba,

Akademik EDİTÖR'e doğrudan soru sorabileceğiniz WhatsApp Hattımıza hoş geldiniz.